Praga/Czechy - 17.08.2009
"Nastawiłam ceber i spłynęły tam wszystkie te piękne podroby, ta symfonia soczystych barw i kształtów, nic mnie nie wprawiało w taki zachwyt jak jasnoczerwone wieprzowe płuca, wzdęte cudownie jak gąbczasta guma, nic nie jest tak namiętne w kolorze jak ciemnobrązowa barwa wątroba przyozdobiona szmaragdem żółci, niczym chmury przed burzą, niczym delikatne baranki - tak właśnie ciągnie się wzdłuż kiszek grudkowate sadło, żółte jak topiąca się świeca, jak pszczeli wosk. A ta krtań zbudowana z niebieskich i jasnoczerwonych pierścieni jak rurka kolorowego odkurzacza. A kiedy wysypaliśmy te cuda na płytę stołu, pan Myclik wziął nóż, naostrzył o osełkę, po czym zaczął obcinać: tu kawałeczek jeszcze ciepłego mięska, tam kawałeczek wątroby, ówdzie całą nereczkę i pół śledziony, a ja nastawiłam wielki garnek z przysmażoną cebulką i wsunęłam te kawałeczki prosięcia do piekarnika, osoliwszy je przedtem starannie i przyprawiwszy pieprzem, tak aby gulasz był gotów na południe" (Bohumil Hrabal, Postrzyżyny).
Tym soczystym cytatem chciałem ukazać, że czeska kuchnia bynajmniej nie jest lekką i dietetyczną. A już na pewno nie odnajdą się w niej wegetarianie. Czesi jedzą olbrzymie ilości wieprzowiny, wołowiny, cielęciny i drobiu. Sam widok wypieczonych kawałów mięsa, doprawionych i obowiązkowo zanurzonych w sosach może wzbudzić głód u nieboszczyka;) Uczta gwarantowana!
Do mięsa serwuje się kapustę - białą lub czerwoną, najczęściej zasmażaną. Mięsa jada się pod różnymi postaciami, znajome nam kotlety pojawiają się stosunkowo rzadko, a jedzenie ich razem z knedlikami jest dla Czechów świętokradztwem.
Kwintesencją jest danie o nazwie vepro knedlo zelo, czyli pieczona wieprzowina, knedliki, kiszona kapusta i sosik powstały w trakcie pieczenia mięsa. Oprócz tego Czesi gustują w golonkach: peklowanych, wędzonych i pieczonych. Dodatkiem do golony jest najczęściej chrzan lub musztarda.
Oryginalną potrawą jest moravsky vrabec (dosłownie morawski wróbel). Nie jest to jednak mały ptaszek (hehe) a znów pieczona wołowina z duszoną kapustą.
Do wołowiny Czesi zawsze dodają zawiesite sosy: pomidorowe, grzybowe, koperkowe, chrzanowe czy tatarskie.
