Fort VII
Fort VII w Poznaniu, fragment XIX-wiecznej zabudowy fortecznej twierdzy Poznań wybudowanej przez niemieckiego zaborcę, z początkiem II wojny światowej stał się pierwszym na ziemiach polskich hitlerowskim obozem koncentracyjnym. W początkowym okresie trafiali tu tzw. wrogowie Niemców, przeciwnicy polityczni, powstańcy wielkopolscy i śląscy, potem inteligencja. To tu po raz pierwszy użyto gazu do masowej eksterminacji ludzi. Oprócz bicia, przekleństw, więźniów poddawano sadystycznym praktykom, takim jak "schody śmierci", czy "wycieczka w Karpaty". Trudne warunki bytowe, a więc brak okien, zimno, wilgoć ( w celach kobiet woda do kolan), choroby szczególnie tyfus i grypa - były przyczyną wielu zgonów.
Śmierć w Forcie VII miała wiele twarzy: rozstrzelanie, wieszanie za nogi, gilotyna, masowe tajne egzekucje poza terenem fortu. Rodziny nie były informowane o zgonach, a ciała były spalane w krematoriach. Obóz zlikwidowano w 1944 roku, przenosząc więźniów do obozu w Żabikowie. Szacuje się, liczbę więźniów na 18 tysięcy, zamordowanych 4,5 tysiąca; wśród nich była błogosławiona "Piątka z Wronieckiej" czyli pięciu młodych poznańskich męczenników, konsekrowanych w 1999 r. przez Jana Pawła II.
Niemcy wycofując się z Poznania prawdopodobnie zniszczyli dokumentację obozową.
Obecnie w forcie mieści się Muzeum Martyrologii Wielkopolan - Fort VII. Muzeum dokumentuje martyrologię Wielkopolan w czasie okupacji hitlerowskiej. Gromadzi wszelkiego rodzaju eksponaty z tego zakresu. Posiada bogaty zbiór korespondencji obozowej, rysunki, fotografie, dokumenty osobiste więźniów, dokumenty wystawiane przez niemieckie władze okupacyjne oraz przedmioty codziennego użytku: medaliony z chleba, portfele, słowniczki, różańce. Muzeum archiwizuje relacje więźniów oraz tworzy kartoteki osobowe, zawierające opis losów osób, które znalazły się w Forcie VII. Kartoteki, obecnie około 5000, w dużej części z fotografiami więźniów, stanowią ważne źródło historyczne. Korzystają z niego naukowcy i Instytut Pamięci Narodowej.
Kiedy widziałam schody i ścianę śmierci, bunkry, zdjęcia więźniów i ich podpisy na cegłach w więziennych kazamatach wiedziałam, że to się działo naprawdę. A te podpisy były prośbą o przetrwanie, o naszą pamięć...
FORT VII
czynne codziennie oprócz poniedziałków od 1 kwietnia do 30 września g. 9.00 do 17.00, od 1 października do 31 marca do 16.00, 1 listopada g. 9.00 do 19.00, 2 listopada i w niedziele od 10.00 do 16.00
wstęp wolny
